Doçentlik puanı, eserlerinizin karşılığı olan sayıları toplamakla bitmez. Toplama girdikten sonra üç filtreden geçer: madde tavanları, doktora sonrası ayrımı ve yazar payı. Bu üçünü hesaba katmayan bir aday, tablodan 130 puan çıkarır, sistemin hesabında 96 puanda kalır.
Aşağıda hesabın nasıl işlediğini adım adım anlatıyoruz. Rakamlar ÜAK’ın 2026 Mart dönemi temel alan başvuru şartlarına aittir; kendi alanınızın tablosunu her dönem başında kontrol edin.
Önce iki eşik: 100 ve 90
Bütün temel alanlarda iki sayı sabittir:
- Asgari toplam puan 100. Bütün maddelerden toplanan puan.
- Doktora sonrası puan en az 90. Sağlık Bilimleri’nde doktora ya da uzmanlık, Güzel Sanatlar’da doktora ya da sanatta yeterlik sonrası üretilen çalışmalar.
Yani puanınız iki kez hesaplanır: bir kez tamamı, bir kez yalnızca doktora sonrası kısmı. İkinci hesapta 3. madde (lisansüstü tezden üretilmiş yayın) sayılmaz, çünkü tez doktora öncesine ait bir çalışmadır. Bu maddeden 20 puan almış bir aday toplamda 100’e daha kolay ulaşır, ama 90 puanlık doktora sonrası eşiğini yine sıfırdan karşılamak zorundadır.
On üç madde ve tavanları
Her maddenin bir üst sınırı vardır; o sınırı aşan puan hesaba girmez. Tavanı olmayan üç madde, puanı gerçekten büyütebileceğiniz yerlerdir.
| Madde | Ne sayılır | Tavan |
|---|---|---|
| 1. Uluslararası makale | Q1 30, Q2 20, Q3 15, Q4 10, AHCI 20, ESCI/Scopus 10, diğer uluslararası indeks 5 puan | Yok |
| 2. Ulusal makale | TR Dizin 10, diğer hakemli dergi 4 puan | Yok |
| 3. Lisansüstü tezden üretilmiş yayın | SCIE/SSCI/AHCI makale 20, TR Dizin 8, BKCI kitap 20 puan | 20 |
| 4. Kitap | BKCI kitap 20, BKCI kitap bölümü 10, diğer kitap 5, bölüm 3 puan | 20 |
| 5. Atıf | SCIE/SSCI/AHCI/ESCI/Scopus 3, BKCI kitap 2, TR Dizin 2, diğer 1 puan | 10 |
| 6. Lisansüstü tez danışmanlığı | Tamamlanmış doktora tezi 5, yüksek lisans 3 puan | 10 |
| 7. Bilimsel araştırma projesi | AB/TÜBİTAK yürütücülüğü 15, araştırmacılık 10, BAP yürütücülüğü 3 puan | Alana göre 15–60 |
| 8. Bilimsel toplantı | CPCI’da yayımlanmış uluslararası bildiri 5, diğer bildiri 3 puan | 10 |
| 9. Eğitim-öğretim | Dört farklı yarıyıl ders 2, doktora sonrası iki yıl kadrolu görev 2 puan | 6 |
| 10. Patent / faydalı model | Uluslararası patent 20, ulusal patent 10, faydalı model 5 puan | Yok |
| 11. Ödül | YÖK, TÜBİTAK ve TÜBA ödülleri 25 puan | 25 |
| 12. Editörlük | Uluslararası indeksli dergide editörlük 2, TR Dizin 1 puan | 4 |
| 13. Diğer | Web of Science h-indeksi en az 5 ise 5, ilk 300 üniversitede altı ay araştırma 5 puan | 10 |
Tavan mantığı şudur: 1. maddeden 200 puan yazabilirsiniz, hepsi sayılır. Ama 8. maddeye on bildiri yazsanız da yalnızca 10 puan alırsınız. Bu yüzden bir dosyayı güçlendirmenin en verimli yolu, tavanı dolmamış maddelere bakmaktır.
7. maddenin tavanı alana göre değişir
Proje maddesi, temel alanlar arasındaki en büyük farklardan biridir:
| Tavan | Temel alan |
|---|---|
| 15 puan | Eğitim Bilimleri |
| 20 puan | Filoloji, Hukuk, İlahiyat, Sağlık Bilimleri, Sosyal-Beşerî-İdari Bilimler, Spor Bilimleri, Güzel Sanatlar |
| 30 puan | Fen Bilimleri ve Matematik, Mühendislik, Mimarlık-Planlama-Tasarım |
| 60 puan | Ziraat, Orman ve Su Ürünleri |
Ziraat’te proje yürütücülüğü tek başına asgari puanın yarısından fazlasını karşılayabilir; Eğitim Bilimleri’nde aynı proje 15 puanda kesilir.
Görünmeyen iki alt tavan
Madde tavanının içinde, yalnızca belirli bentlere uygulanan ikinci bir sınır daha vardır ve çoğu hesap burada şaşar:
- 3. maddede “diğer uluslararası/ulusal kitap” ve “kitapta bölüm” bentlerinden (g ve h) gelen puan, madde içinde ayrıca 5 puanla sınırlanır. Hukuk’ta bu alt sınır 10 puandır.
- 4. maddede BKCI dışındaki kitap ve bölümlerden gelen puan yine 5 puanla sınırlıdır. Filoloji, Hukuk ve İlahiyat’ta bu sınır 30 puana çıkar ve “diğer kitap” bendi 20 puan eder — bu üç alanda kitap, makale kadar belirleyicidir.
Yani indeks dışı yayınevlerinden çıkan beş kitap bölümü, çoğu alanda 15 değil 5 puan eder.
Çok yazarlı eserlerde puan bölünür
Tek yazarlı bir eserin puanı tamdır. Çok yazarlı eserlerde puan yazarlar arasında paylaştırılır ve paylaşımın biçimi temel alana göre değişir:
- Eşit paylaşım uygulanan alanlar: Eğitim Bilimleri, Filoloji, Hukuk, İlahiyat, Sosyal-Beşerî-İdari Bilimler, Güzel Sanatlar.
- Başlıca yazar ayrımı olan alanlar: Fen Bilimleri ve Matematik, Mühendislik, Mimarlık-Planlama-Tasarım, Sağlık Bilimleri, Spor Bilimleri, Ziraat-Orman-Su Ürünleri.
İkinci gruptaki alanların bir kısmında başlıca yazarlık yalnızca puanı değil, asgari şartı da belirler. Fen Bilimleri’nde örneğin Q1–Q3 makalelerinden gelen puanın yeterli olması tek başına yetmez; bu makalelerin en az birinde başlıca yazar olmanız gerekir. Sağlık Bilimleri’nde aynı koşul ulusal makaleler için de aranır.
Örnek bir hesap
Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler alanından başvuran bir aday düşünelim. Doktora sonrası: iki Q2 makale (2 × 20 = 40), üç TR Dizin makalesi (3 × 10 = 30), bir BKCI kitap bölümü (10), dört uluslararası bildiri (4 × 5 = 20), altı atıf (Scopus, 6 × 3 = 18), bir BAP yürütücülüğü (3), dört yarıyıl ders (2). Doktora tezinden üretilmiş bir TR Dizin makalesi de var (8).
| Madde | Ham puan | Tavan | Sayılan |
|---|---|---|---|
| 1. Uluslararası makale | 40 | — | 40 |
| 2. Ulusal makale | 30 | — | 30 |
| 3. Tezden üretilmiş yayın | 8 | 20 | 8 |
| 4. Kitap | 10 | 20 | 10 |
| 5. Atıf | 18 | 10 | 10 |
| 7. Proje | 3 | 20 | 3 |
| 8. Bilimsel toplantı | 20 | 10 | 10 |
| 9. Eğitim-öğretim | 2 | 6 | 2 |
Ham toplam 131, sayılan toplam 113. Tavanlar 18 puan yemiş durumda. Doktora sonrası puan ise 3. madde düşüldüğünde 105: her iki eşik de karşılanıyor. Dört genel asgari şart da sağlanmış görünüyor — tezden üretilmiş bir yayın, 5 puanı aşan atıf, 5 puanı aşan bildiri ve 2 puanlık eğitim-öğretim.
Buna rağmen bu dosya asgari şartları sağlamaz. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler alanı 2. maddede doktora sonrası TR Dizin’de, üçü tek yazarlı ve hepsi farklı dergilerde olmak üzere en az beş yayın ister; adayın üç makalesi var. 4. maddede ise doktora sonrası en az bir kitap ya da iki kitap bölümü aranır; adayın tek bölümü var. Puan 113 olsa da başvuru, eser değerlendirmesine geçmeden iptal edilir.
Örneği bilerek böyle kurduk, çünkü doçentlik dosyalarının en sık düştüğü yer burasıdır: toplam puana bakıp maddelerin kendi asgari koşullarını atlamak. Adayın yapması gereken, tavan aşan atıf ve bildiri eklemek değil — tavan aşımı başka maddeye devredilmez — iki TR Dizin makalesi ve bir kitap bölümü daha üretmektir.
Puan yeterli olduğu hâlde başvuru neden iptal edilir
Hesap bittiğinde ikinci soru başlar: toplam puan yeterli olsa bile her maddenin kendi asgari şartı sağlanıyor mu? Doçentlik Yönetmeliği’nin 6. maddesi, asgari şartların sağlanmadığı tespit edilen başvurunun eser değerlendirmesine hiç geçmeden iptal edileceğini söyler. Bütün alanlarda aranan dört şart ile on iki temel alanın nerede ayrıştığını Doçentlik Kriterleri yazısında topladık.
Kendi rakamlarınızla denemek isterseniz doçentlik puan hesaplama aracı on iki temel alanın tamamını ve madde tavanlarını uygular, hangi asgari şartın eksik kaldığını tek tek gösterir. Dosyanızın başvuru öncesi kontrolü için doçentlik dosyası danışmanlığı sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaynak
Üniversitelerarası Kurul, Doçentlik Başvuru Şartları, 2026 Mart dönemi temel alan tabloları.