Tez Danışmanlığı

Tez süreci, tek bir yazma işinden ibaret değildir: konu daraltma, alanyazın taraması, yöntem kurgusu, veri toplama, analiz, yorumlama ve savunma birbirini izleyen ayrı işlerdir. Her aşamada tıkanma noktaları farklıdır. Bu sayfa, hangi aşamada olduğunuza göre hangi desteğin işinize yarayacağını anlatıyor.

Exprestez ekibi lisans bitirme projesinden doktora tezine kadar her düzeyde, sürecin tamamında ya da yalnızca tıkandığınız bölümde çalışır. Çalışma tamamen çevrim içi yürütülür.

Tez danışmanlığı ne kapsar?

Tez danışmanlığı, akademik bir çalışmanın yöntem ve yazım standartlarına uygun biçimde ilerlemesi için verilen yapılandırılmış destektir. Kapsam çalışmanın türüne ve öğrencinin bulunduğu aşamaya göre değişir; tipik olarak şu başlıkları içerir:

• Konunun daraltılması, araştırma sorusu ve hipotezlerin kurulması
• Alanyazın taraması, kaynakların değerlendirilmesi ve kuramsal çerçevenin oluşturulması
• Araştırma deseninin seçimi: nicel, nitel ya da karma yöntem
• Örneklem büyüklüğünün belirlenmesi ve veri toplama araçlarının seçilmesi
• Verinin analiz edilmesi, bulguların tablolaştırılması ve yorumlanması
• Tartışma ve sonuç bölümlerinin alanyazınla ilişkilendirilmesi
• Yazım kılavuzuna ve APA 7 kurallarına göre biçim düzenlemesi
• Savunma sunumunun hazırlanması ve olası sorulara hazırlık

Hangi aşamadasınız?

Aşağıdaki başlıklar, sürecin farklı noktalarında verilen desteği ayrı ayrı anlatıyor. Size uyan başlıktan devam edebilirsiniz.

Süreç nasıl işliyor?

1. Ön değerlendirmeÇalışmanızın hangi aşamada olduğunu, elinizdeki belgeleri ve teslim takvimini konuşuruz. Bu görüşme ücretsizdir ve bir taahhüt gerektirmez.
2. Kapsamın belirlenmesiHangi bölümlerde destek verileceği, hangi çıktının ne zaman teslim edileceği yazılı olarak netleştirilir. Kapsam dışındaki işler sonradan eklenmez.
3. Çalışma planıTez takviminiz aşamalara bölünür; her aşamanın çıktısı ve tarihi baştan bellidir. Danışmanınızın dönüt vereceği tarihler de bu plana yazılır.
4. Yürütme ve dönütHer aşama tamamlandığında çıktı size ulaşır, gerekçeleriyle birlikte açıklanır. Yaptığınız değişiklikler sonraki aşamaya taşınır.
5. Savunmaya hazırlıkSunum kurgusu, olası jüri soruları ve yöntem bölümünün savunulması üzerinde çalışılır.

Çalışma saatleri her gün 09.00 – 00.00 arasındadır; iletişim yazışma ve çevrim içi görüşme yoluyla yürütülür.

Yöntem ve analiz desteği

Tezin en çok vakit alan ve en çok geri dönen bölümü genellikle yöntem ve bulgulardır. Analiz tarafında hangi aracın kullanılacağı, araştırma deseninize ve veri yapınıza göre belirlenir.

• İstatistiksel analiz — test seçimi, varsayım kontrolleri, etki büyüklüğü ve raporlama
• SPSS veri analizi — veri girişi, ölçek güvenirliği, karşılaştırma ve ilişki analizleri
• MAXQDA ve NVivo — nitel veride kodlama, tema oluşturma ve kodlayıcılar arası uyum
• Biyoistatistik — sağlık bilimlerinde çalışma deseni, örneklem ve analiz
• JASP, R, Stata ve SAS — ileri modelleme gerektiren çözümlemeler

Örneklem büyüklüğü kararını nasıl vereceğinizi merak ediyorsanız G*Power ile örneklem büyüklüğü yazısı adım adım anlatıyor.

Alanyazın, kaynakça ve yazım

Tezin kuramsal çerçevesi, taranan kaynakların niteliği kadar bunların nasıl ilişkilendirildiğine de bağlıdır. Bu alandaki destek başlıkları:

• Alanyazın taraması — veri tabanı seçimi, tarama stratejisi ve kaynakların değerlendirilmesi
• Mendeley ile kaynakça yönetimi — atıf düzeni ve kaynakçanın otomatik üretilmesi
• Benzerlik raporu — raporun doğru okunması ve alıntılama düzeninin gözden geçirilmesi
• Akademik çeviri — yabancı dildeki kaynakların ve özet bölümlerinin aktarılması

Akademik yazımın kendine özgü kuralları için Akademik Yazım Rehberi yazısına, danışmanla çalışma ilişkisini kurmak için Tez Danışmanı Nasıl Seçilir? yazısına bakabilirsiniz.

Tez danışmanlığı kimler için uygundur?

Çalışırken tez yazanlar. Mesai ile tez arasında sıkışan araştırmacılarda en sık görülen sorun süreklilik kaybıdır. Haftalık hedeflerin belirlendiği ve her teslimin tarihe bağlandığı bir plan, dağılan süreci yeniden toparlar.

Veriyi toplamış ama analizde tıkananlar. Elinde veri seti bulunan pek çok kişi, hangi testin hangi soruya karşılık geldiğini seçmekte zorlanır. Bu noktada yapılan destek, varsayım kontrolünden test seçimine ve bulguların yorumlanmasına kadar uzanır.

Danışmanından yeterli geri bildirim alamayanlar. Danışmanın yoğunluğu nedeniyle geri dönüşlerin haftalara yayıldığı durumlarda, metnin bir ön okumadan geçirilmesi görüşmeye hazır hâle gelmenizi sağlar.

Süresi daralanlar. Azami süresinin sonuna yaklaşan öğrencilerde öncelik sıralaması hayati önemdedir: hangi bölümün önce bitirileceği, hangi eksiğin savunmaya kadar bekleyebileceği birlikte belirlenir.

Hangi alanlarda çalışıyoruz?

Ekipte eğitim bilimleri, sosyal bilimler, işletme ve iktisat, sağlık bilimleri, hemşirelik, psikoloji ve iletişim alanlarından alan uzmanları bulunuyor. Nicel çalışmalarda SPSS, JASP, R ve Stata; nitel çalışmalarda MAXQDA ve NVivo ile analiz yürütülüyor. Alanınıza uygun bir uzman bulunmadığında bu en baştan bildirilir.

Aşama aşama ne teslim edilir?

Her aşamanın somut bir çıktısı vardır; süreç bu çıktılar üzerinden ilerler.

Çalışma nasıl yürütülür?

Süreç, karar veren tarafın araştırmacı olduğu bir çalışma düzeniyle ilerler. Her aşamada seçenekler ve bunların sonuçları açıklanır; tercih size aittir. Yapılan her yöntem önerisi gerekçesiyle birlikte sunulur, böylece savunmada aynı gerekçeyi kendi cümlelerinizle anlatabilirsiniz. Çalışmanın tamamı üniversitenizin yönergesine ve akademik etik kurallarına uygun biçimde yürütülür.

Konu, öneri ve süreç planlaması hakkında ayrıntılı bilgi için tez konusu nasıl seçilir, tez önerisi nasıl hazırlanır ve tez sürecinin aşamaları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tez sürecinde en sık yaşanan üç gecikme

Etik kurul takvimi. İnsan katılımcı içeren çalışmalarda onay, veri toplamadan önce alınmalıdır. Kurulların toplanma sıklığı üniversiteden üniversiteye değişir ve bu süre çoğu planda hesaba katılmaz. Başvuru takviminin öneri aşamasında öğrenilmesi, aylarca süren beklemenin önüne geçer.

Yöntemin geç netleşmesi. Öneride belirsiz bırakılan bir yöntem kararı, veri toplandıktan sonra düzeltilemez. Düzeltilmek istendiğinde çoğu zaman verinin yeniden toplanması gerekir. Bu nedenle analiz planı, veri toplamaya başlamadan önce yazılı hâle getirilir.

Formatın sona bırakılması. Yüzlerce sayfalık bir metni teslim haftasında kılavuza uydurmaya çalışmak tek başına takvimi aksatır. Başlık stilleri, otomatik içindekiler ve kaynakça düzeni ilk bölüm yazılmadan kurulduğunda bu iş kendiliğinden hâllolur.

Kapsam ve süre neye göre belirlenir?

Her çalışmanın kapsamı farklıdır. Süreyi ve iş yükünü belirleyen başlıca etkenler şunlardır: tezin düzeyi (yüksek lisans ya da doktora), mevcut taslağın hangi aşamada olduğu, veri toplanıp toplanmadığı, seçilen yöntemin karmaşıklığı ve enstitünün teslim takvimi. Çalışmaya başlamadan önce bu başlıklar üzerinden bir iş planı çıkarılır; her aşamanın teslim tarihi baştan belirlenir ve süreç bu takvim üzerinden yürütülür.

Bu nedenle ilk görüşmede sorulan ilk soru, işin ne zamana yetişmesi gerektiğidir. Teslim tarihi netleştikten sonra aşamalar geriye doğru planlanır.

Sık sorulan sorular