Tezden Üretilmiş Yayın Doçentlikte Nasıl Puanlanır?

Tezden üretilmiş yayın, doçentlik başvurusunda ortak asgari şartlardan biridir: en az bir tane gerekir, puanı kendi maddesinde (3. madde) sayılır ve bu maddeden en çok 20 puan alınır. SCIE, SSCI veya AHCI makalesi 20, ESCI veya Scopus makalesi 10, TR Dizin makalesi 8, BKCI kitabı 20 puan eder. Bu puan 100’lük toplama girer, ama 90 puanlık doktora sonrası hesabına girmez. Eser listenizi tabloya döktünüz, tezinizden çıkan makaleyi hangi satıra yazacağınızdan emin değilseniz bu yazı tam o anı anlatıyor.

Rakamlar ÜAK’ın temel alan tablolarındaki doçentlik kriterleri metinlerine dayanır. Tablolar temel alana ve döneme göre değişebildiği için başvurmadan önce kendi alanınızın güncel tablosuyla karşılaştırın. Yayınların maddelere dağılımını dosya üzerinde birlikte kontrol etmek isterseniz doçentlik dosyası danışmanlığı sayfamızda süreci anlattık.

Tezden üretilmiş yayın doçentlikte kaç puan eder?

ÜAK tablolarında 3. madde “Adayın hazırladığı lisansüstü tezleriyle ilgili olmak kaydıyla” ifadesiyle başlar. Puan eserin türüne göre belirlenir; 12 temel alanın çoğunda değerler şöyledir:

Zorunlu olan en az bir yayın bu tablodaki bentlerden gelmelidir. Maddede bildiri bentleri de vardır ve puan getirir, ama asgari şartı tek başına karşılamaz. Diğer kitap ve kitap bölümü bentlerinden alınabilecek puan da birçok alanda toplam 5 ile sınırlıdır; Hukuk’ta bu sınır 10’dur. Fen Bilimleri, Mimarlık, Mühendislik ve Ziraat tablolarında böyle bir alt sınır yoktur.

Tablodaki tavan önemlidir: tezinizden üç güçlü makale çıkarsanız da bu maddeden 20 puandan fazlasını yazamazsınız. Aşan kısım başka bir maddeye kendiliğinden geçmez. Bu yüzden doçentlik puanı hesabında tez yayınlarını diğer eserlerle aynı sütunda toplamak yanıltıcı sonuç verir.

3. madde neden 90 puanlık hesaba girmez?

Doçentlikte puanınız iki kez hesaplanır: bir kez bütün maddeler, bir kez yalnızca doktora sonrası çalışmalar. Asgari toplam 100, doktora sonrası puan en az 90’dır. Sağlık Bilimleri’nde doktora ya da uzmanlık, Güzel Sanatlar’da doktora ya da sanatta yeterlik sonrası üretilen çalışmalar bu ikinci hesaba girer.

Tez, doktora sürecinin ürünüdür. Bu yüzden 3. madde, yayın tarihi doktoradan sonra olsa bile doktora sonrası bilimsel üretim ölçüsüne eklenmez. Makalenizin 2026’da basılmış olması, onu doktora sonrası eser yapmaz; belirleyici olan eserin tezden gelmesidir.

Örnek hesap: toplam tamam, dosya eksik

Doktorasını bitirmiş bir adayın eser listesini düşünelim. Doktora tezinden tek yazarlı bir SSCI makalesi, bir de tek yazarlı TR Dizin makalesi var. Diğer maddelerde doktora sonrası 86 puan topluyor.

Aday 100 eşiğini rahatça geçtiğini düşünür, oysa doktora sonrası puanı 90’ın altındadır. Dosya bu haliyle asgari şartı sağlamaz. Eksik 4 puan tez yayınıyla kapanmaz; doktora sonrası yeni bir çalışma gerekir. Kendi tablonuzu görmek için doçentlik puan hesaplama aracı toplamı ve doktora sonrası puanı ayrı ayrı gösterir.

Hangi eser tezden üretilmiş yayın sayılır?

Yüksek lisans ve doktora tezlerinizin her ikisi de bu maddenin kapsamındadır. Eserin tezden kısaltılarak yazılmış olması gerekmez; tezin verisini, bulgularını ya da bir bölümünü temel alması yeterlidir. Ayrım çoğu zaman makalenin başlığından değil, kullandığı veriden ve araştırma sorusundan anlaşılır.

Karar verirken şu soruları sormak işinizi kolaylaştırır: Bu çalışmanın verisi tez sürecinde mi toplandı? Araştırma sorusu tezin bir alt sorusu mu? Bulgu tablolarının bir kısmı tezde yer alıyor mu? Yanıtlardan biri bile evetse eseri tez kökenli kabul edip gerekçesini not edin. Aşağıdaki ayrım ÜAK tablosunun metni değil, dosya hazırlarken kullandığımız pratik bir sınamadır:

Son iki satır sınırda kalan durumlardır. Bir tezden üretilmiş yayın doktora sonrası eser gibi gösterilirse hem 90 puan hesabı bozulur hem de dosyanın etik değerlendirmesi gündeme gelebilir. Şüpheniz varsa eseri güçlü olduğu sütuna değil, kökeninin gösterdiği sütuna yazın ve puanınızı o haliyle hesaplayın. Toplamınız bu ihtiyatlı hesapta da yetiyorsa dosyanız daha sağlam bir zemindedir.

Alanınızın özel şartları da bu kararı etkiler. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler kriterleri gibi tablolarda tek yazarlı yayın şartı ayrıca arandığı için, tezinizden çıkan makalenin hangi şartı karşılayıp hangisini karşılamadığını satır satır görmek gerekir. Başvuru adımlarını doçentlik başvurusu yazımızda, hukuki çerçeveyi doçentlik yönetmeliği yazımızda bulabilirsiniz.

Eser listesinde tezden üretilmiş yayın nasıl işaretlenir?

Hesap kadar sınıflandırma da önemlidir. Şu adımlar işinizi kolaylaştırır:

1. Her yayının kökenini belirleyin. Tezden gelen veri, bulgu ya da bölümden üretilen her eseri listede işaretleyin. Tezden çıktığı halde başka maddeye yazılmış bir makale, araştırma etiği açısından da soru doğurabilir.
2. Aynı eseri tek maddede sayın. ÜAK tablolarına göre her çalışma yalnızca bir bölümde puanlanır ve tez yayınları kendi başlığı dışında ayrıca puanlanamaz. Makale maddeleri de “lisansüstü tezlerden üretilmemiş olmak” koşuluyla başlar. Bu tür çift sayım, doçentlik dosyasındaki hatalar arasında kolayca gözden kaçanlardandır.
3. Dergiyi indeks yılıyla doğrulayın. Derginin indeks durumunu makalenin yayın yılı için ayrıca kontrol edin. Dergi seçimi sırasında bunu baştan kontrol etmek sonradan tartışmayı önler.
4. Tez ile makale bağını görünür kılın. ICMJE, yinelenen yayını önceki yayına açık ve görünür atıf yapmadan örtüşme olarak tanımlar. Makalenin tezden üretildiğini dipnotta ya da teşekkür bölümünde belirtmek bu bağı açık tutar; dergi politikalarının bu örtüşmeyi farklı ele aldığını da hesaba katın (Pourret, 2026).
5. Belgeleri hazırlayın. Danışman atama yazısı gibi belgeler, beyanınızla dosyanın tutarlı görünmesini sağlar. Başvuru kılavuzuna göre tez bilgileri sisteme Ulusal Tez Merkezi veri tabanından aktarıldığı için kaydınızı da önceden kontrol edin.

Danışmanın ve öğrencinin durumu aynı mı?

Hayır. Aynı makale iki yazar için farklı sonuç doğurur. Öğrenci için bu eser kendi tezinden gelir ve tez yayını olarak değerlendirilir. Danışman için ise söz konusu olan kendi tezi değildir. Makale maddelerindeki dışlama yalnızca adayın hazırladığı tezler içindir; bu yüzden eser dergi türüne göre uluslararası ya da ulusal makale maddesinde değerlendirilir.

Başlıca yazar tanımı olan alanlarda asıl danışman, lisansüstü öğrencisiyle yazdığı makalede başlıca yazar sayılır. İkinci danışman ise sayılmaz. Bu makale tek yazarlı yayın yerine de geçmez. Öğrenci açısından yazar sırası konusunda bir uzlaşı olmadığını, tez makalelerinde sıranın tartışma konusu olabildiğini literatür de gösteriyor (Dinç, 2014). Tıp tezleri üzerine yapılan bir çalışmada, tezden türeyen makalelerin %85’inde tez yazarı ilk sıradaydı ve danışman makalelerin tamamında ortak yazardı (Echeverria vd., 2017). Yazarlık kararı yine de katkıya dayanmalıdır; ICMJE’nin dört ölçütü bu konuşma için iyi bir başlangıçtır.

Çok yazarlı eserlerde puan paylaştırılır ve paylaşım alana göre değişir. Eğitim Bilimleri, Filoloji, Hukuk, İlahiyat, Sosyal-Beşerî-İdari Bilimler ve Güzel Sanatlar’da eşit paylaşım uygulanır; Sağlık Bilimleri ile Fen, Mühendislik, Mimarlık, Spor ve Ziraat alanlarında başlıca yazar ayrımı vardır. Bu alanlarda iki yazarlı makalede başlıca yazar tam puanın 0,8’ini, ikinci yazar 0,5’ini alır. Üç ve daha fazla yazarlı makalede başlıca yazar puanın yarısını alır, diğer yazarlar kalan yarıyı eşit paylaşır. Başlıca yazar belirtilmemişse puan eşit bölünür. Danışmanınızla ortak tez makalenizin puanını bu kurala göre hesaplayın.

Tez yayınını planlarken nerede zorlanılır?

Asıl sorun çoğu zaman makaleyi yazmak değil, onu dosyanın neresine koyacağınızı geç fark etmektir. En sık gördüğümüz takılma noktaları şunlar:

• Tezden ikinci, üçüncü makaleyi çıkarmak için zaman harcamak. 20 puanlık tavan dolduktan sonra aynı tezden çıkan yayınlar doçentlik hesabına ek puan getirmez. Aynı emek doktora sonrası bir çalışmaya ayrılabilirdi; bunu yayın planı yaparken görmek gerekir.
• Tezde yeni analiz yapıp eseri bağımsız saymak. Veri tezden geliyorsa eserin kökeni değişmeyebilir. Sınırda kalan durumlar başvurudan önce ayrıca değerlendirilmelidir.
• Tek tez yayınını geç başlatmak. Asgari şart olduğu için hiç tez yayını olmayan dosya, puanı yeterli olsa bile eksik kalır. Dergiye gönderim ve hakem süreci aylar sürebildiğinden tezden makale çıkarma işini başvuru takviminin başına almak gerekir.
• Yanlış dergiye göndermek. Bir ret ya da yağmacı dergi riski, başvuruyu bir sonraki döneme taşıyabilir.

Bu hatalar dosyayı çoğu zaman tek bir satır yüzünden iade noktasına getirir ve bir dönem kaybettirir.

Hangi durumda destek almak işinizi kolaylaştırır?

Tezden üretilen yayınların puanını hesaplarken tablo ile listeniz bir türlü örtüşmüyorsa ikinci bir gözden geçirme işinizi hızlandırır. Şu durumlar size tanıdık geliyorsa birlikte bakabiliriz:

• Bir makalenizin tezden üretilmiş sayılıp sayılmayacağından emin değilsiniz.
• Toplam 100’ü geçiyor ama doktora sonrası puanınız 90’ın altında kalıyor.
• Henüz tez yayınınız yok ve başvuru dönemine yetiştirmek istiyorsunuz.
• Tezinizden çıkacak makale için dergi ve yazarlık kararı vermeniz gerekiyor.

Birlikte çalışma süreci ücretsiz ön görüşmeyle başlar. Eser listeniz yürürlükteki ölçütlerle yan yana konur, her yayının hangi maddeye girdiği ve tartışmalı olanlar çıkarılır. Ardından eksik ve risk haritası ile başvuruya kalan süreye göre yayın planı oluşturulur, adımlar birlikte yürütülür ve sonuçlar Zoom’da birlikte değerlendirilir. Tez makalesi aşamasında makale danışmanlığı sayfamızdaki süreç devreye girer. Çalışma ilkelerimizi etik çerçevemiz sayfasında bulabilirsiniz.

WhatsApp’tan yazın

Sık sorulan sorular

Ücret ve süre neye göre belirlenir?

Eser listenizin büyüklüğüne, temel alanınıza, başvuru dönemine kalan süreye ve hangi aşamalarda destek istediğinize göre belirlenir. Ön görüşmede dosyanıza bakarak netleştiririz.

Yayın listem ve bilgilerim gizli kalır mı?

Evet. Paylaştığınız belgeler yalnızca sizinle yürütülen çalışma için kullanılır. Ayrıntılar KVKK aydınlatma metni sayfamızdadır.

Çalışma tamamen online yürür mü?

Evet. Belge paylaşımı dijital ortamda, değerlendirme görüşmeleri Zoom üzerinden yapılır; bulunduğunuz şehir fark etmez.

Danışmanımdan ya da hakemden geri dönüş gelirse ne yaparız?

Gelen notları birlikte ele alır, hangi değişikliğin gerekli olduğunu sıralarız. Hakem yorumlarına yanıt mektubu gibi adımları da süreç içinde birlikte planlarız.

Kaynaklar

• Dinç, L. (2014). Authorship dispute of a doctoral thesis publication. Nursing Ethics.
• Echeverria, M. vd. (2017). Medical theses and derivative articles: Dissemination of contents and publication patterns. Scientometrics.
• International Committee of Medical Journal Editors. (2026). Recommendations for the conduct, reporting, editing, and publication of scholarly work in medical journals. https://www.icmje.org/recommendations/
• Pourret, O. (2026). Text recycling and dissertation overlap in the era of open access. European Science Editing.
• Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı. (2026). Doçentlik başvuru kılavuzu: 2026 Mart dönemi. https://www.uak.gov.tr
• Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı. (t.y.). Doçentlik başvuru şartları: Temel alan tabloları. https://www.uak.gov.tr