Makale reddi, akademik yayın sürecinin istisnası değil olağan bir parçasıdır. Deneyimli araştırmacıların da çalışmalarının önemli bir kısmı ilk gönderdikleri dergide kabul görmez. Önemli olan, ret kararını doğru okumak ve bir sonraki adımı bu okumaya göre planlamaktır. Bu yazıda ret türlerini, karar mektubunun nasıl değerlendirileceğini ve makalenin yeniden gönderime nasıl hazırlanacağını ele alıyoruz.
Önce ret türünü anlayın
| Karar | Ne anlama gelir? | İlk adım |
|---|---|---|
| Editör aşamasında ret (desk reject) | Makale hakeme gönderilmemiştir; genellikle kapsam, biçim ya da özgünlük uyumsuzluğu vardır. | Dergi seçimini gözden geçirin. |
| Hakem değerlendirmesi sonrası ret | Hakemler çalışmada esaslı sorunlar görmüştür. | Hakem yorumlarını madde madde sınıflandırın. |
| Ret, yeniden gönderim önerisiyle | Çalışma bu hâliyle uygun değildir ama editör kapıyı kapatmamıştır. | Yorumları karşılayan kapsamlı bir revizyon planlayın. |
| Büyük revizyon | Ret değildir; esaslı değişiklik istenmektedir. | Süreyi kaçırmadan yanıt planı hazırlayın. |
Karar mektubunu nasıl okumalı?
Ret mektubunu aldığınız gün yanıt yazmaya başlamayın. Bir iki gün sonra mektubu yeniden okuyup yorumları üç gruba ayırın:
- Yöntemsel yorumlar: Desen, örneklem, ölçme aracı ve analizle ilgili eleştiriler. En ciddiye alınması gereken gruptur; çoğu zaman başka dergide de aynı itirazla karşılaşılır.
- Kurgu ve sunum yorumları: Giriş ile bulguların bağlantısı, tartışmanın derinliği, alanyazının güncelliği.
- Biçim ve dil yorumları: Yazım kuralları, tablo düzeni, dil ve anlatım sorunları. Düzeltilmesi en kolay gruptur.
Editör aşamasında ret aldıysanız
Editör reddinin en sık nedeni kapsam uyumsuzluğudur. Makalenizi yeniden göndermeden önce:
- Hedef derginin son iki yılda yayımladığı makalelere bakarak konu ve yöntem uyumunu kontrol edin.
- Derginin yazar rehberini baştan sona okuyun; kelime sınırı, özet yapısı ve kaynak stili gibi şartları karşılayın.
- Başlık ve özetin çalışmanın katkısını açıkça söylediğinden emin olun.
- Kapak mektubunda çalışmanın neden bu dergi okuruna hitap ettiğini birkaç cümleyle belirtin.
Hakem değerlendirmesi sonrası ret aldıysanız
Hakem yorumları, bir sonraki gönderim için en değerli geri bildirimdir. Yorumları görmezden gelip makaleyi aynen başka dergiye göndermek, aynı hakemlere ya da aynı itirazlara denk gelme riskini artırır.
- Analizleri yeniden değerlendirin. Varsayımların sınanmadığı, etki büyüklüğünün bildirilmediği ya da yanlış test seçildiği yönündeki yorumları analizleri yeniden yaparak karşılayın.
- Katkıyı netleştirin. “Çalışma alanyazına ne ekliyor?” sorusunun yanıtı girişte ve tartışmada açıkça görünmelidir.
- Sınırlılıkları dürüstçe yazın. Hakemin işaret ettiği ama giderilemeyen sınırlılıklar, sınırlılıklar bölümünde gerekçesiyle belirtilmelidir.
Yeni dergi nasıl seçilir?
- Kapsamı çalışmanıza en yakın dergileri listeleyin; dizin durumlarını dizinin kendi sitesinden doğrulayın.
- Değerlendirme sürelerini ve varsa işlem ücretlerini karşılaştırın.
- Davet e-postasıyla gelen, çok kısa sürede yayın vaat eden dergilere karşı dikkatli olun.
- Aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye göndermeyin; bu, yayın etiği ihlalidir.
Yeniden gönderim öncesi kontrol listesi
- Hakem yorumlarının her biri için yapılan değişiklik not edildi mi?
- Yeni derginin biçim ve kaynak stili kurallarına uyuldu mu?
- Kör hakemlik için yazar bilgileri metinden ve dosya özelliklerinden temizlendi mi?
- Etik kurul, çıkar çatışması ve yazar katkısı beyanları eklendi mi?
- Metin içi atıflarla kaynakça karşılıklı kontrol edildi mi?
Sık sorulan sorular
Ret kararına itiraz edilebilir mi?
Bazı dergiler itiraz sürecine izin verir. Ancak itiraz yalnızca değerlendirmede açık bir hata ya da yanlış anlama varsa anlamlıdır; hakemin yöntemsel eleştirisine katılmamak tek başına itiraz gerekçesi değildir.
Aynı dergiye yeniden gönderilebilir mi?
Karar mektubunda yeniden gönderim önerisi varsa evet. Aksi durumda editörle yazışmadan aynı dergiye yeniden göndermek önerilmez.
İlgili rehber: Yeniden gönderimden önce metnin kurgusunu ve dilini gözden geçirmek için Akademik Yazım Rehberi yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Makaleniz için hakem yorumlarını birlikte değerlendirelim
Hakem yorumlarının yanıtlanması, analizlerin yeniden gözden geçirilmesi ve yeni dergiye uyum sürecinde danışmanlık veriyoruz. Makale Danışmanlığı sayfamızı inceleyebilir, ücretsiz ön değerlendirme talep edebilirsiniz.