Makale İçin Dergi Nasıl Seçilir? TR Dizin, SCI-E ve Q1–Q4 Rehberi

Makale için dergi seçimi, üç soruyu sırayla yanıtlamakla yapılır: Makaleniz bu derginin kapsamına ve okuruna uyuyor mu? Dergi, sizin ihtiyaç duyduğunuz dizinde (TR Dizin, SCI-E, SSCI, ESCI) ve doçentlik ya da kadro için gereken çeyreklik diliminde (Q1–Q4) mi? Derginin süreci, takviminize ve bütçenize uygun mu? Bu sıranın tersine dönmesi, yani önce “en yüksek Q” ile başlayıp uyumu sona bırakmak, masa reddinin sık görülen nedenlerinden biridir. Makaleniz hazır ama hangi dergiye göndereceğiniz belirsizse, bu yazıda kısa listenizi nasıl kuracağınızı, Q değerini nereden doğrulayacağınızı ve en sık yapılan hataları adım adım anlatıyoruz.

Dergi seçimine nereden başlanır?

İlk adım dergi listesine değil, kendi makalenize bakmaktır. Araştırma sorunuzu, yönteminizi, örnekleminizi ve katkınızı iki cümleyle yazın. Bu iki cümle, hangi okur kitlesine seslendiğinizi gösterir: klinisyenlere mi, eğitim araştırmacılarına mı, belirli bir alt alanın uzmanlarına mı? Dergi seçimi, bu okurun en çok okuduğu dergileri bulma işidir.

Sağlık mesleki eğitimi alanında 691 yazarla yapılan uluslararası bir ankette yazarlar dergi seçiminde en çok uyumu (fit) önemsediklerini söylemiş; uyumu öncelikleyen ve dergiye erken karar veren yazarların ilk tercih ettikleri dergide kabul alma olasılığı daha yüksek bulunmuştur. Etki faktörünü öncelikleyenlerde ise ilk tercihte kabul olasılığı daha düşüktür (Rees ve ark., 2022). Yani yüksek bir Q hedeflemek yanlış değildir, ama hedef dergi makalenin konusuna ve yöntemine uymuyorsa Q değeri tek başına işe yaramaz.

Hedef dergiyi belirleme, biçim uyarlaması ve gönderim sürecinin tamamı için yürüttüğümüz çalışmayı akademik yayın danışmanlığı sayfamızda bulabilirsiniz.

TR Dizin, SCI-E, SSCI ve ESCI arasındaki fark nedir?

Bu adlar dergilerin hangi atıf dizininde tarandığını gösterir. Dizin, makalenin doçentlik, kadro ve teşvik başvurularında hangi madde altında sayılacağını belirlediği için seçimin ikinci basamağıdır.

TR Dizin’de taranmak için dergiler belirli ölçütleri karşılamalıdır. Örneğin her makalenin farklı kurumlardan en az iki hakem tarafından değerlendirilmesi, yayın dönemlerine uyulması, etik kurul izninin makalede belirtilmesi ve yayın kurulunun en az üçte birinin farklı kurumlardan olması aranır. Ölçütleri karşılamayan dergiler dizinden çıkarılabilir (TR Dizin, t.y.). Bu nedenle bir derginin geçmişte TR Dizin’de olması yetmez; gönderim yaptığınız yıl da dizinde olup olmadığını dergi arama sayfasından kontrol etmelisiniz.

Doçentlikte hangi dizinin hangi maddede sayıldığı temel alana göre değişir. Kendi alanınızın şartlarını doçentlik kriterleri yazımızda özetledik.

Q1–Q4 çeyreklik dilimi nedir, nereden doğrulanır?

Çeyreklik dilim (quartile), bir derginin kendi konu kategorisindeki dergiler arasında etki faktörüne göre sıralandığında hangi dörtte birlik dilime düştüğünü gösterir. Kategorinin en üstteki %25’i Q1, en alttaki %25’i Q4’tür. Aynı dergi iki kategoride taranıyorsa bir kategoride Q1, diğerinde Q2 olabilir.

Clarivate, 2024 Journal Citation Reports (JCR) sürümünden itibaren fen ve sosyal bilimler kategorilerinde dizin bazlı ayrı sıralamalar yerine tek bir birleşik sıralama kullanmaya başlamış ve ESCI dergilerini de bu sıralamalara dâhil etmiştir (Clarivate, 2024). Bu değişiklik, bazı dergilerin Q değerinin önceki yıllardan farklı çıkmasına yol açabilir; bu yüzden eski bir listedeki değere güvenmeyin. JCR her yıl haziran ayında güncellenir; en son 2026 sürümü 17 Haziran 2026’da 254 kategoride 22.643 dergiyle yayımlanmıştır (Clarivate, 2026).

Doçentlik başvurusunda dikkat edilecek en önemli nokta kaynaktır. Üniversitelerarası Kurul, 2026 Ekim dönemi başvuru duyurusunda çeyreklik sınıflamasının Clarivate’in JCR sayfasından adayın kendisi tarafından doğrulanmasını, SCImago Journal Rank (Scopus verisine dayalı) çeyreklik değerlerinin kullanılmamasını açıkça belirtmiştir (ÜAK, 2026). İnternette karşınıza çıkan “Q1 dergi” ifadesi SCImago’ya dayanıyorsa, JCR’de aynı dergi farklı bir dilimde olabilir. Puanınızı hesaplarken doçentlik puan hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Adım adım: Kısa liste nasıl kurulur?

1. Kaynakçanıza bakın. Makalenizde en çok atıf yaptığınız 3–5 dergi, büyük olasılıkla doğru okur kitlesine sahip dergilerdir. Bu dergiler kısa listenizin ilk adaylarıdır.
2. Dergi önerici araçlarla listeyi genişletin. Web of Science Master Journal List’teki Manuscript Matcher, Elsevier JournalFinder, Springer Nature Journal Suggester ve tıp alanında JANE, başlık ve özetinizi girdiğinizde konuya uygun dergiler önerir. Türkçe dergiler için DergiPark ve TR Dizin dergi aramasını kullanın.
3. Kapsam ve amaç metnini okuyun. Derginin “Aims and Scope” sayfası hangi konuları, hangi yöntemleri ve hangi makale türlerini kabul ettiğini söyler. Son iki yılın içindekiler sayfasına bakıp benzer yöntemle yazılmış makale olup olmadığını kontrol edin.
4. Dizin ve Q değerini doğrulayın. Dizini Master Journal List’ten ya da TR Dizin’den, çeyreklik dilimi JCR’den kontrol edin; hangi kategoriye ve hangi JCR yılına baktığınızı not alın.
5. Yazar kılavuzunu inceleyin. Kelime sınırı, özet yapısı, kaynak gösterme biçimi (APA 7, Vancouver vb.), tablo ve şekil sayısı, raporlama standardı (CONSORT, STROBE, PRISMA) ve istenen beyanlar dergiden dergiye değişir.
6. Süreci ve maliyeti karşılaştırın. Derginin ilk karar ve yayın süresi (çoğu dergi sitesinde verir), açık erişim yayın ücreti (APC) olup olmadığı ve yayın dili takviminizi doğrudan etkiler.
7. Güvenilirliği kontrol edin. Hızlı yayın vaadi, belirsiz hakem süreci ve davet e-postasıyla gelen çağrılar uyarı işaretidir. Yağmacı dergilerin üzerinde uzlaşılmış bir tanımı bile olmadığından (Grudniewicz ve ark., 2019), Think. Check. Submit. kontrol listesi gibi yapılandırılmış bir kontrol iyi bir başlangıçtır.

Kısa liste tablosu nasıl görünür?

Üç ila beş dergiyi aynı tabloda karşılaştırmak, kararı kolaylaştırır ve ret durumunda ikinci dergiye hızla geçmenizi sağlar. Örnek bir hemşirelik eğitimi makalesi için tablo şöyle kurulabilir:

Tablodaki değerler örnektir; kendi tablonuzu derginin sitesinden ve JCR’den aldığınız güncel bilgilerle doldurun. Sıralamayı yaparken doçentlik ya da kadro için gereken madde ile takviminizi birlikte düşünün: Q1 bir dergide uzun bir hakem süreci, başvuru dönemine yetişmeyebilir. Başvuru tarihinden geriye doğru takvim kurmayı doçentlik için yayın planı yazımızda adım adım anlattık.

Dergi seçiminde en çok nerede hata yapılır?

• Kapsam dışı gönderim: Konu uygun görünse de yöntem ya da makale türü derginin yayımladıklarından farklıysa, makale hakeme gitmeden editör masasından döner. Bu, haftalar kaybettirir.
• Yanlış kaynaktan Q değeri: SCImago ya da üçüncü taraf sitelerden alınan çeyreklik değeri, doçentlik dosyasında JCR ile uyuşmadığında puan kaybına yol açar.
• Dizinden çıkmış dergi: Birkaç yıl önce taranan bir dergi, yayın tarihinizde dizinde değilse makale beklediğiniz maddede sayılmaz.
• Yazar kılavuzunu atlamak: Kelime sınırı, özet yapısı ya da kaynak biçimi uymayan dosyalar teknik kontrolden geri gönderilir.
• Tek dergiye bağlanmak: Yedek dergi belirlenmemişse ret sonrası yeni dergiyi aramak, biçim uyarlamasıyla birlikte süreci uzatır. Ret durumunda izlenecek yolu makale reddedilirse ne yapılmalı? yazımızda anlattık.

Hangi durumda destek almak işinizi kolaylaştırır?

Makaleniz bir alanın merkezindeyse ve kaynakçanız sizi açıkça birkaç dergiye yönlendiriyorsa yukarıdaki adımlar çoğu zaman yeterlidir. Ancak şu durumlardan biriyle karşılaşabilirsiniz:

• Makale hazır, adres belirsiz: Metin bitti, ama konunuz iki alanın kesişiminde ve hangi derginin okuruna uyduğuna karar veremiyorsunuz.
• Şart ile takvim çatışıyor: Doçentlik ya da kadro için belirli bir dizin veya çeyreklik dilim gerekiyor, ama başvuru dönemine yetişecek bir dergi bulamıyorsunuz.
• Q değerinden emin değilsiniz: Derginin farklı kaynaklarda farklı çeyreklikte göründüğünü fark ettiniz ve dosyanızda hangisini yazacağınızı bilemiyorsunuz.
• Bir kez masa reddi aldınız: Yeni dergiyi seçip makaleyi onun kılavuzuna hızla uyarlamak istiyorsunuz.

Bu durumlarda birlikte çalışma süreci şöyle ilerler:

1. Ücretsiz ön görüşme: Makalenizi, hedefinizi (doçentlik, kadro, teşvik) ve takviminizi konuşuruz; hangi dizin ve dilimin gerçekçi olduğunu birlikte görürüz.
2. Dergi taraması ve kısa liste: Hedef dergilerin kapsamı, son yayımladıkları makalelerin yöntemleri ve JCR verileri incelenir; gerekçeli bir kısa liste ve yedek dergi sırası çıkarılır.
3. Uyarlama ve gönderim hazırlığı: Seçilen derginin yazar kılavuzuna göre yapı, özet, kaynakça ve raporlama standardı kontrol listesi üzerinden birlikte çalışırız.
4. Zoom’da birlikte değerlendirme: Gönderim öncesi dosyanızı birlikte gözden geçirir, editöre mektubun ana mesajını netleştiririz.

Hizmetin kapsamını akademik yayın danışmanlığı sayfasında, makale metni üzerindeki çalışmayı makale danışmanlığı sayfasında, çalışma ilkelerimizi Etik Çerçevemiz sayfasında bulabilirsiniz.

Ücretsiz ön görüşme için WhatsApp’tan yazın

Sık sorulan sorular

Ücret ve süre neye göre belirlenir?

Ücret ve süre; makalenin hazır olma düzeyine, hedeflenen dizine, kaç dergi için uyarlama gerektiğine ve takviminize göre belirlenir. Ön görüşmede kapsamı netleştirdikten sonra size yazılı bir yol haritası sunarız.

Makalem ve verilerim gizli kalır mı?

Evet. Paylaştığınız metin ve veriler yalnızca sizin çalışmanız için kullanılır, üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Ayrıntılar KVKK Aydınlatma Metni‘nde yer alır.

Süreç tamamen online mı yürüyor?

Evet. Dosya paylaşımı, yazışmalar ve değerlendirme toplantıları online yapılır; Türkiye’nin ya da dünyanın her yerinden çalışabiliriz.

Editör ya da hakem geri dönüşü gelirse ne oluyor?

Masa reddi gelirse kısa listedeki sıradaki dergiye göre uyarlamayı birlikte planlarız. Revizyon kararı gelirse eleştirileri madde madde ele alıp yanıt mektubunu birlikte kurarız; bu süreci hakem yorumlarına yanıt mektubu yazımızda ayrıntılı anlattık.

Kaynaklar

• Clarivate. (2024). 2024 Journal Citation Reports: Changes in Journal Impact Factor category rankings to enhance transparency and inclusivity [Blog yazısı]. https://clarivate.com/blog/2024-journal-citation-reports-changes-in-journal-impact-factor-category-rankings-to-enhance-transparency-and-inclusivity/
• Clarivate. (2026, 17 Haziran). Clarivate releases Journal Citation Reports 2026 [Basın bülteni]. https://ir.clarivate.com/news-events/press-releases/news-details/2026/Clarivate-Releases-Journal-Citation-Reports-2026/default.aspx
• Grudniewicz, A., Moher, D., Cobey, K. D. ve ark. (2019). Predatory journals: No definition, no defence. Nature, 576, 210–212. https://doi.org/10.1038/d41586-019-03759-y
• Rees, E. L., Burton, O., Asif, A. ve Eva, K. W. (2022). A method for the madness: An international survey of health professions education authors’ journal choice. Perspectives on Medical Education, 11(3), 165–172. https://doi.org/10.1007/s40037-022-00698-9
• TR Dizin. (t.y.). Dergi değerlendirme kriterleri. TÜBİTAK ULAKBİM. 14 Ekim 2026 tarihinde https://trdizin.gov.tr/en/criteria/ adresinden erişildi.
• Üniversitelerarası Kurul. (2026). 2026 Ekim dönemi doçentlik başvuru işlemleri: Dergilerin çeyreklik dilim listesi. 14 Ekim 2026 tarihinde https://www.uak.gov.tr/page/docentlik-basvuru-islemleri-IAKds adresinden erişildi.