Danışman düzeltmeleri en hızlı ve eksiksiz biçimde şöyle uygulanır: önce bütün notları tek bir listede toplarsınız, sonra her notu türüne ve etkisine göre sıralarsınız, büyük yapısal değişikliklerden küçük dil düzeltmelerine doğru ilerlersiniz ve her maddenin nasıl karşılandığını kısa bir yanıt çizelgesiyle danışmanınıza geri gönderirsiniz. Danışman notları birikti, teslim tarihi yaklaşıyor ve dosyayı her açtığınızda nereden başlayacağınızı bilemiyorsanız sorun çoğu zaman zaman değil, düzenin eksikliğidir.
Bu yazıda danışman düzeltmeleri için uyguladığımız sırayı adım adım anlatıyoruz: notların sınıflandırılması, çalışma sırası, sürüm takibi, yanıt çizelgesi ve en çok zaman kaybettiren hatalar. Notların bir kısmı yazım kılavuzu ve biçimle ilgiliyse tez revizyonu ve format düzenleme sayfamızda bu işin kapsamını ayrıca bulabilirsiniz.
Danışman düzeltmeleri neden birikir?
Danışman geri bildirimi tek seferde gelmez. Bir bölüm için Word yorumları, bir başka bölüm için toplantıda söylenenler, arada da e-postayla gelen kısa notlar olur. Tez sürecinin aşamaları ilerledikçe bu notlar birbirine bağlanır: yöntemdeki bir değişiklik bulguları, bulgulardaki bir değişiklik tartışmayı etkiler. Alanyazındaki çalışmalar da bu tabloyu doğrular; danışman yorumlarının önemli bir kısmı yalnızca dil düzeltmesi değil, içerik, yapı ve gerekçe ister ve öğrencinin bunları nasıl yorumladığı süreci belirler (Kumar ve Stracke, 2007).
Notlar birikince üç şey olur: önemli ve önemsiz düzeltmeler karışır, sözlü söylenenler unutulur ve aynı paragraf iki kez değiştirilir. Çözüm, düzeltmelere başlamadan önce yarım gün ayırıp bütün notları tek yerde toplamaktır.
Danışman düzeltmeleri hangi adımlarla uygulanır?
1. Bütün notları tek bir listede toplayın
Word yorumlarını, izlenen değişiklikleri, e-postaları ve toplantı notlarını tek bir çizelgeye aktarın. Her not bir satır olsun: bölüm, sayfa, danışmanın notu, sizin yapacağınız iş. Toplantıda söylenenleri o gün yazın ve danışmanınıza kısa bir e-postayla “anladığım şu” diye teyit ettirin. Sözlü notların yazıya dökülmemesi, en sık yaşanan kayıptır.
2. Notları türüne göre sınıflandırın
Her notu dört gruptan birine koyun. Bu sınıflandırma çalışma sırasını da belirler.
Düzeltme türüÖrnek notEtkilediği yerlerYapısal / kavramsal”Araştırma soruları amaçla örtüşmüyor.”Giriş, yöntem, bulgular, tartışmaYöntem ve analiz”Etki büyüklüklerini de raporlayın.”Yöntem, tablolar, bulgular metniİçerik ekleme / çıkarma”Son beş yılın çalışmaları eksik.”Alanyazın, tartışma, kaynakçaDil, biçim, kaynak”Başlık düzeyleri kılavuza uymuyor.”Yalnızca ilgili sayfa
Belirsiz bir notu nasıl netleştirirsiniz?
“Bu bölüm zayıf” ya da “derinleştirin” gibi notlar en çok zaman kaybettiren notlardır, çünkü neyin beklendiğini söylemezler. Böyle bir notu uygulamadan önce kendi cümlenizle somut bir işe çevirin ve danışmanınıza kısa bir soru olarak gönderin. Örneğin “alanyazın taraması zayıf” notu için: “Son beş yılın uluslararası çalışmalarını ekleyip her alt başlığın sonuna bir sentez paragrafı yazmayı düşünüyorum; beklediğiniz bu mu?” Bu soru bir dakikada yanıtlanır, ama yanlış yöne giden bir haftayı önler. Giriş bölümünde gelen “konuyu temellendirmiyor” notu için de aynı yol izlenir: eksik olan halkayı (sorun, boşluk, amaç ya da önem) adıyla yazıp teyit alırsınız.
3. Büyükten küçüğe doğru çalışın
Önce yapısal ve yöntemsel notları ele alın, dil ve biçim düzeltmelerini en sona bırakın. Örneğin danışmanınız araştırma problemi ile soruların örtüşmediğini söylediyse, önce soruları yeniden kurarsınız; ardından yöntem bölümü, bulgular bölümü ve tartışma bölümü bu yeni sorulara göre güncellenir. Virgülleri düzelttiğiniz bir paragraf ertesi gün tümden silinirse emeğiniz boşa gider.
Ek analiz isteyen notlarda analizi bitirmeden metne dokunmayın. Yeni bir normallik sınaması ya da etki büyüklüğü hesabı tablo numaralarını, bulgular metnini ve tartışmadaki yorumları birlikte değiştirebilir. Analizleri SPSS’te adım adım yeniden yürütürken çıktı dosyalarını tarihleyerek saklayın.
4. Sürümleri ve değişiklikleri izlenebilir tutun
Her tur için dosyanın yeni bir sürümünü açın (ör. “Tez_v5_2026-11-10”) ve değişiklikleri Word’ün “Değişiklikleri İzle” özelliğiyle yapın. Danışman yalnızca değişen yerleri görmek ister; temiz bir sürümü de yanına ekleyin. Kaynak eklediğinizde kaynakçayı ve metin içi atıfları aynı anda güncelleyin; APA 7’ye göre her metin içi atıfın kaynakçada, her kaynakça girdisinin metinde karşılığı olmalıdır (American Psychological Association, 2020).
5. Katılmadığınız notları gerekçeyle yanıtlayın
Her notu uygulamak zorunda değilsiniz, ama her nota yanıt vermek zorundasınız. Bir öneriye katılmıyorsanız, alanyazından ya da verinizden bir gerekçeyle kısa bir açıklama yazın. Araştırmalar, öğrencilerin geri bildirimi pasif biçimde uygulamak yerine onunla tartıştıklarında yazma becerisinin daha hızlı geliştiğini gösteriyor (Carter ve Kumar, 2017). Sessizce atlanan bir not, bir sonraki turda daha sert biçimde geri gelir.
6. Yanıt çizelgesiyle teslim edin
Düzeltilmiş dosyayı gönderirken her notun nasıl karşılandığını gösteren bir çizelge ekleyin. Bu, hakem yorumlarına yanıt mektubu mantığıyla aynıdır ve danışmanın tekrar okuma süresini belirgin biçimde kısaltır. Çizelgeyi hazırlarken notları tek tek gözden geçirmek, kendi metninizi izleme ve düzenleme becerinizi de güçlendirir (Stracke ve Kumar, 2010).
Danışmana yanıt çizelgesi nasıl hazırlanır? Örnek
NoDanışmanın notuYapılan değişiklikYer1Örneklem seçimi gerekçelendirilmemiş.412Tartışmada bulgular tekrar ediliyor.78–833Ölçeği tek boyutlu analiz edin.
| Güç analizi ve dahil etme ölçütleri eklendi. | Bölüm 3.2, s. | |
| Tekrarlar çıkarıldı; her bulgu iki çalışmayla karşılaştırıldı. | Bölüm 5.1, s. | |
| Uygulanmadı: ölçeğin özgün yapısı üç boyutlu; gerekçe ve kaynak eklendi. | Bölüm 3.4, s. 46 |
Çizelgede “düzeltildi” gibi tek kelimelik yanıtlardan kaçının. Ne değiştiğini ve nerede olduğunu yazın; danışman sayfa numarasıyla doğrudan ilgili yere gidebilmeli.
Teslim tarihi yaklaşırken danışman düzeltmeleri nasıl planlanır?
Kalan süreyi geriye doğru planlayın. Enstitüye teslim tarihinden başlayarak danışmanın okuma süresini, benzerlik raporunun alınmasını ve son biçim kontrolünü çıkarın; geriye kalan süre düzeltmeler için gerçek zamanınızdır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, tezin jüriye gönderilmeden önce intihal yazılım programı raporuyla birlikte değerlendirilmesini öngörür; yeni yazdığınız bölümler bu oranı değiştirebileceği için raporu en son sürüm üzerinden almak gerekir (Yükseköğretim Kurulu, 2016).
Pratik bir kural: yapısal notlara sürenin yarısını, yöntem ve analiz notlarına dörtte birini, dil ve biçime kalan dörtte birini ayırın. Danışmanınıza ara bir tarih verin ve büyük değişiklikleri o tarihte ayrı gönderin; son haftada bütün tezin birden gelmesi, danışmanın okuma süresini uzatır. Savunma tarihi de belli ise savunma hazırlığını bu takvimin son haftasına yerleştirin.
En çok nerede takılınır ve hangi hatalar zaman kaybettirir?
- Biçimden başlamak: İçerik değiştikçe sayfa numaraları, içindekiler ve tablo listeleri yeniden bozulur; aynı iş iki kez yapılır.
- Zincirleme etkiyi görmemek: Yöntemde değişen bir değişken tanımı; bulgular tablosunda, özet ve abstract’ta, sonuç bölümünde de değişmelidir. Gözden kaçan tek bir yer, danışmandan geri dönüşe yol açar.
- Çelişen notları kendi başına çözmek: İkinci danışman ya da tez izleme komitesi üyeleri farklı şeyler istediyse, karar danışmanla birlikte verilmeli ve yazıya geçirilmelidir.
- Ek analizden sonra tabloları güncellememek: Metin bir sayıyı, tablo başka bir sayıyı gösterir; bu, en hızlı fark edilen tutarsızlıktır.
- Dil düzeltmelerini hafife almak: Konuşma dili ve öznel anlatım notları tek tek basit görünür, ama yüzlerce sayfada toplandığında günler alır.
- Düzeltmeleri son haftaya sıkıştırmak: Yöntemsel bir not son haftada gelirse teslim tarihi kaçabilir ya da tez eksik hâliyle jüriye gider ve aynı notlar jüri düzeltmeleri olarak geri döner.
Danışmanın aynı notu ikinci kez yazması, genellikle ilk turda notun yanlış anlaşıldığını gösterir. Bu durumda düzeltmeye başlamadan önce notu kendi cümlelerinizle yeniden yazıp danışmanınıza teyit ettirmek, bir turu kurtarır.
Hangi durumda destek almak işinizi kolaylaştırır?
Danışman düzeltmeleri çoğu zaman tek başına yürütülebilir; ancak notlar biriktiğinde ve teslim tarihi yaklaştığında ikinci bir göz süreci hızlandırır. Şu durumlar size tanıdık geliyorsa birlikte bakabiliriz:
- Danışman notları birkaç tura yayıldı, hangisinin uygulandığını artık takip edemiyorsunuz.
- Teslim tarihi yaklaşıyor ve notların hangisinden başlayacağınıza karar veremiyorsunuz.
- Notlar ek analiz istiyor ve bu analizin bulgular ile tartışmayı nasıl değiştireceğini kestiremiyorsunuz.
- İçerik hazır, ama biçim, kaynakça ve kılavuz uyumu için zamanınız kalmadı.
Süreç ücretsiz ön incelemeyle başlar: tez dosyanızı, danışman notlarınızı ve üniversitenizin yazım kılavuzunu paylaşırsınız. Ardından notlar maddeler hâlinde bir kontrol listesine dönüştürülür; hangilerinin biçimsel, hangilerinin içeriksel olduğu ayrılır ve kapsam ile takvim yazılı olarak netleşir. Düzeltmeleri adım adım birlikte yürütür, içerikte bir değişiklik gerekiyorsa size sorarız; her aşamayı Zoom’da birlikte değerlendirir, düzenlenmiş dosyayı yapılan değişikliklerin listesiyle birlikte teslim ederiz. Kapsam ayrıntıları tez revizyonu sayfamızda, tezin bütününe yönelik destek tez danışmanlığı sayfamızda, çalışma ilkelerimiz Etik Çerçevemiz sayfasında yer alıyor.
Sık sorulan sorular
Ücret ve süre neye göre belirlenir?
Tezin düzeyine ve sayfa sayısına, danışman notlarının sayısına ve türüne (biçimsel ya da içeriksel), ek analiz gerekip gerekmediğine ve teslim takviminize göre belirlenir. Ön incelemede iş kalemleri netleşir; ayrıntılar ücret yazımızda.
Tezim ve danışman notlarım gizli kalır mı?
Evet. Paylaştığınız belgeler yalnızca çalışma için kullanılır. Kişisel verilere ilişkin bilgiler KVKK aydınlatma metnimizde.
Çalışma tamamen online mı yürüyor?
Evet. Belgeler çevrim içi paylaşılır, değerlendirmeler Zoom üzerinden yapılır; hangi şehirde olduğunuz fark etmez.
Danışman yeni notlarla geri dönerse ne yapılıyor?
Yeni notlar aynı kontrol listesine eklenir, önceki turla karşılaştırılır ve yanıt çizelgesi güncellenir. Notun nasıl anlaşılması gerektiği belirsizse, danışmanınıza iletmeniz için kısa bir teyit sorusu birlikte hazırlanır.
Danışman notları birikti, teslim tarihi mi yaklaşıyor?
Dosyanızı ve notlarınızı gönderin, düzeltmeleri birlikte sıraya koyalım.
Kaynaklar
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.). https://doi.org/10.1037/0000165-000
- Carter, S., & Kumar, V. (2017). ‘Ignoring me is part of learning’: Supervisory feedback on doctoral writing. Innovations in Education and Teaching International, 54(1), 68–75. https://doi.org/10.1080/14703297.2015.1123104
- Kumar, V., & Stracke, E. (2007). An analysis of written feedback on a PhD thesis. Teaching in Higher Education, 12(4), 461–470. https://doi.org/10.1080/13562510701415433
- Stracke, E., & Kumar, V. (2010). Feedback and self-regulated learning: Insights from supervisors’ and PhD examiners’ reports. Reflective Practice, 11(1), 19–32. https://doi.org/10.1080/14623940903525140
- Yükseköğretim Kurulu. (2016, 20 Nisan). Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği. Resmî Gazete (Sayı: 29690). Değişiklikleriyle birlikte güncel metin: mevzuat.gov.tr (erişim: 10 Kasım 2026).
Bu konuyla ilgili hesaplama araçları